Snappen hoe het puberbrein werkt en de 4 andere bouwstenen voor een betere communicatie met je puber

Snappen hoe het puberbrein werkt en de 4 andere bouwstenen voor een betere communicatie met je puber

Met pubers communiceren is vaak lastig. Als je snapt hoe het puberbrein werkt helpt dit al om een betere relatie op te bouwen. Ook jouw puber heeft er baat bij als hij begrijpt wat er in zijn hoofd gebeurt.

Naast kennis over het puberBrein zijn er nog vier andere bouwstenen die jou helpen om beter met je puber te communiceren: Relativeringsvermogen, Empathie, Interactie en Nieuwsgierigheid. Samen vormen ze B.R.E.I.N., de basis van mijn werkwijze als pubercoach en docent.  

In de gesprekken die ik met pubers voer in mijn praktijk in Alphen aan den Rijn komt B.R.E.I.N. altijd aan de orde.

Heb jij B.R.E.I.N. weleens met jouw puber besproken?

Brein

Het brein van jouw puber is nog niet helemaal af. Sommige onderdelen zijn volledig ontwikkeld, andere hebben nog een lange weg te gaan. En omdat het puberbrein nog onevenwichtig in elkaar steekt, lijkt jouw puber soms ook ontoerekeningsvatbaar.

Het ene moment ontploft jouw dochter volledig omdat je iets verkeerds hebt gezegd en 30 minuten later verrast ze je met een zelfgemaakte maaltijd ‘Omdat je altijd zo hard werkt en je het verdient om even niks te hoeven doen, mam’. Gevolgd door een dikke knuffel.

Kennis over het puberbrein is onmisbaar als jij jouw puber beter wilt begrijpen. Voor jouw puber zelf is het heel verhelderend als zij weet in hoeverre haar brein haar handelen beïnvloedt.

Relativeringsvermogen 

Emotionele uitbarstingen, heftige discussies en kwetsende opmerkingen: als ouder van een puber krijg je hier onvermijdelijk mee te maken.

Van binnen weet je dat het niet zo is bedoeld, maar soms vallen die opmerkingen verkeerd. Dan wil je hard terugslaan met jouw woorden. Voor je het weet staan jullie tegenover elkaar te bekvechten over wie er gelijk heeft. Geen succes voor de sfeer in huis, de relatie met jouw kind en voor jouw bloedruk.

Op dat soort momenten is relativeringsvermogen een redding.

Niet alle zaken zijn het waard om een strijd over aan te gaan. Jij bepaalt waar jij je op dat moment druk over maakt. Pick your battles.

Empathie

Herinner jij ze nog, die middelbareschoolperikelen?

Onderlinge strijd in het vriendinnengroepje. Of dat je juist vriendinnen wilde, maar nergens bij hoorde.

Leraren die zeurden over huiswerk, terwijl jouw leven net was ingestort omdat de liefde van je leven het had uitgemaakt.

Ouders die riepen hoe onverantwoordelijk het was dat je steeds onvoldoendes haalde. Of je had ouders met hoge verwachtingen omdat je de slimste was van de klas.

Jij bent inmiddels uitgegroeid tot een evenwichtige (?) volwassene. Jouw puber zit nu volop in deze fase en heeft het net zo zwaar als jij het toen had.

Al lijkt dit niet altijd zo, jouw puber heeft absoluut jouw aandacht en medeleven nodig.

Interactie

Een goede communicatie komt altijd van twee kanten.

Je kunt niet steeds blijven roeptoeteren en verwachten dat jouw puber naar je blijft luisteren. En hij kan niet verwachten dat jij je steeds schikt naar zijn eisen.

Juist die wisselwerking is superbelangrijk voor jullie relatie.

Dus…ga jij niet alleen maar mededelen, maar ook luisteren naar je puber. En gaat jouw puber op zijn beurt leren dat de wereld niet om hem draait maar dat hij met jou moet samenwerken.

Nieuwsgierigheid

Nieuwsgierigheid is iets waarmee iedereen wordt geboren. Later leren we van onze ouders dat je ‘niet altijd zo nieuwsgierig moet zijn’.

Naar je kinderen toe kun je nooit té nieuwsgierig zijn. Daarmee bedoel ik niet het ‘Ik ga stiekem het dagboek van mijn dochter lezen’ soort nieuwsgierigheid. Dat valt onder wantrouwen.

Ik bedoel het soort nieuwsgierigheid waarin je vanuit oprechte belangstelling vragen stelt omdat je jouw puber beter wilt leren kennen.

Leer. Kijk. Verwonder.

Er gebeurt in deze fase zoveel moois, hoe kun je nou níet nieuwsgierig zijn naar wat er in haar leeft?

Kleine kanttekening:

Jouw puber zal die nieuwsgierigheid niet per se waarderen. ‘Jij geeft mij nooit eens space, laat mij met rust!’

Hoe hou je deze bouwstenen bij elkaar?

Met humor

Humor is het cement tussen de bouwstenen. Het puberbrein is er dol op.

En ja, ik begrijp heel goed dat soms het huilen je nader staat dan het lachen. Maar weet je, humor relativeert. Het is een blijk van empathie, het zorgt voor interactie, het prikkelt de nieuwsgierigheid en het kan helend werken.

Een ijzersterk middel dus om in te zetten in jullie communicatie.

Wat kun jij met B.R.E.I.N.?

Heb je vragen of wil je kennismaken, plan dan hier een afspraak in mijn agenda.

Drie feiten over het puberbrein die jij móet weten

Drie feiten over het puberbrein die jij móet weten

voordat je je kind achter het behang plakt

Soms is er geen land met jouw puber te bezeilen.

Dan lijkt het alsof jij niks goed kunt doen, hij nergens zin in heeft en alleen met jou praat om in discussie te gaan.

Op zo’n moment kun je hem met alle moederliefde achter het behang plakken. Met extra stevige behangplak.

Hoe kan het dat dit ooit zo lieve peutertje is veranderd in een opstandig en egocentrisch wezen, die er alleen maar op uit lijkt te zijn om jou dwars te zitten?

Je hebt gelijk…maar het gaat niet om jou

Het klopt dat pubers in deze levensfase eerder aan zichzelf denken dan aan hun ouders. En het is ook waar dat ze elke gelegenheid aangrijpen om met jou in discussie te gaan.

Maar jouw puber doet dat niet om jou dwars te zitten of om jou te kwetsen. Het is gewoon hoe zijn brein werkt.

Dwarszitten, in discussie gaan, schoolwerk verwaarlozen, vooral gericht zijn op eigen plezier, luiheid…allemaal typisch pubergedrag dat ouders ongetwijfeld zullen herkennen.

Het draait allemaal om het puberbrein dat nog volop in ontwikkeling is. Doordat zijn brein nog niet ‘af’ is, kan jouw puber het ene moment een zinnig gesprek voeren met opa en oma om op het andere moment vol met jou in discussie te gaan over waar het pak melk moet in de koelkast.

Het puberbrein bepaalt de ontwikkeling

Pubers leren van hun omgeving. Doordat ze dingen meemaken, leren en zelf ervaren maken ze zich vaardigheden en kennis eigen waardoor ze zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen. Alle geleerde info wordt opgeslagen in hun brein.

Wat ze van ouders leren mixen ze met hun eigen ervaringen en dat leidt vaak tot nieuwe inzichten en helpt ze bij het zetten van nieuwe stappen in hun ontwikkeling.

Dit is geen geleidelijk proces, maar gaat vaak met horten en stoten met als gevolg dat jouw puber af en toe echt niet lijkt te sporen.

Drie feiten over het puberbrein die voor jou van belang zijn

  1. Pubers zijn in deze fase geïnteresseerd in alles wat nieuw is.

Ouders en school zijn voorspelbaar en dus niet interessant. School vinden ze saaaii en wat jij zegt hebben ze al 100 keer gehoord, dus val jij zonder pardon ook in dezelfde categorie.

Ze kunnen wél uren besteden aan zaken die zij interessant vinden: nieuw foto’s op insta, nieuwe berichten in de snap en acties die jij als ouder minder geslaagd vindt.

Ze zijn dus niet ongeïnteresseerd en lui. Hun hersenen zijn alleen erg selectief in wat voor hen interessant is en wat niet.

Brengt ons gelijk op het volgende punt:

2. Pubers moeten nog leren wat de mogelijke gevolgen zijn van hun acties.

Wij als ouders zien dingen meestal van mijlenver aankomen en denken dat pubers dat ook wel zullen snappen. Maar dat is nou juist wat hun hersenen in deze periode aan het leren zijn: actie en gevolg.

Met 50 km per uur van een berg afrijden in een winkelwagentje is dus een vet coole actie. Gevaarlijk, hoezo

3. Sociaal-emotionele ervaringen worden eerder in het geheugen opgenomen dan feiten.

Een negatieve opmerking heeft meer impact op een puber dan de onvoldoende die hij haalt.

Cijfers interesseren hem wel, maar dat komt door de waardering die die eraan vastzit. Het cijfer zelf zegt hem niks, maar de opmerking ‘Heb je nu alwéér een onvoldoende? Zo wordt het nóóit wat met jou, hè!’ komt hard binnen.

Wat kun jij met deze informatie?

Nu je meer weet over hoe het brein van jouw puber werkt, weet je beter wat je wél en niet kunt verwachten van hem.

Zijn obstinate gedrag ligt niet aan jou. Maak het niet persoonlijk, want dat is het niet. Het ligt wel aan jou om deze kennis in te zetten en je puber te helpen in deze fase van zijn leven.

Sta open voor zijn denkproces en help hem om mogelijke gevolgen van zijn gedrag te overzien. De eerstvolgende keer dat jij klaarstaat met je behangplak geef je hem eerst liefdevol feedback over zijn acties, gelijk gevolgd door andere manieren hoe hij de situatie beter had kunnen aanpakken.

Voel je daarna gerust vrij om hem alsnog tegen die muur te plakken. Maar dan heeft hij in ieder geval iets om over na te denken terwijl hij daar bungelt ?.